Зөвлөмж · 2026.10.30
Татварын хяналт шалгалтад анхаарах 8 асуудал
Татварын хяналт шалгалтаас өмнө болон шалгалтын үеэр аж ахуйн нэгж, иргэн юуг анхаарах ёстой вэ? Баримт бүртгэл, тайлан, эрх үүргийн талаарх 8 чухал зөвлөмжийг нэгтгэлээ.
Татварын алба хяналт шалгалтаа эрсдэлийн үнэлгээнд тулгуурлан, томилолт болон удирдамжийн дагуу явуулдаг. Шалгалтад хэзээ ч орж болох тул баримт бүртгэлээ жилийн турш бүрэн, цэгцтэй байлгах нь хамгийн найдвартай бэлтгэл юм. Доор хяналт шалгалтад онцгойлон анхаарах 8 асуудлыг толилуулъя.
Томилолт, удирдамж
Шалгалт эхлэхэд байцаагчийн үнэмлэх, шалгалтын томилолт, удирдамжийг шалгаж, юуг ямар хугацааны хүрээнд шалгахыг тодорхой мэдэж авна.
Нягтлан бодох бүртгэл
Нягтлан бодох бүртгэл, санхүүгийн тайлан, татварын тайлангийн дүн хоорондоо таарч, үлдэгдэл тулгагдсан байх ёстой. Зөрүү гарвал шалтгааныг баримтаар тайлбарлаж чаддаг байх нь чухал.
Нэхэмжлэх, баримт
Худалдан авалт, борлуулалтын нэхэмжлэх болон баримт бүрэн, зөв бүртгэгдэж, цахимаар баталгаажсан эсэхийг шалгана.
Зардлын үндэслэл
Үйл ажиллагаатай шууд холбоотой, баримтаар баталгаажсан зардлыг л татвар ногдох орлогоос хасах боломжтой. Баримтгүй, үйл ажиллагаанд хамааралгүй зардал эрсдэл дагуулдаг.
НӨАТ-ын тооцоо
Суутгах болон буцаан авах НӨАТ-ын баримт, тооцоолол нь тайлан болон нэхэмжлэхтэй нийцэж байгааг урьдчилан тулгаж үзээрэй.
Цалин, НДШ, ХХОАТ
Хөдөлмөрийн гэрээ, цалингийн бодолт, нийгмийн даатгалын шимтгэл болон хувь хүний орлогын татварын суутгал, тайлан хугацаандаа орсон эсэх нь тогтмол шалгагддаг чиглэл юм.
Гэрээ, тооцооны акт
Гэрээ, тооцооны акт, төлбөрийн баримтыг цэгцтэй хадгалж, холбогдох этгээдтэй хийсэн гүйлгээг тодорхой, тайлбарлахуйц байлгана.
Таны эрх, үүрэг
Татвар төлөгч тайлбар өгөх, акт шийдвэртэй танилцах, гомдол гаргах эрхтэй. Эрхээ эдлэхийн зэрэгцээ хуульд заасан хугацааг баримтлах нь чухал.
Дүгнэлт
Хяналт шалгалтад бэлтгэх нь шалгалт эхэлсний дараа биш, өдөр тутмын бүртгэл баримтаа зөв хөтлөхөөс эхэлдэг. Тодорхой асуудлаар Татварын ерөнхий хууль болон татварын албаны зөвлөгөөг баримтална уу.
Эх сурвалж: Татварын ерөнхий газар ↗
Баталсан: 2026.06.26 · Мөрдөх: 2027.01.01
Татварын багц хууль 2027 оноос мөрдөгдөнө
УИХ 2026.06.26-нд баталсан татварын багцын өөрчлөлтүүд 2027.01.01-ээс хүчин төгөлдөр болно.
УИХ татварын багц хуулиудад оруулсан нэмэлт, өөрчлөлтийг 2026 оны 6 дугаар сарын 26-нд баталсан. Татварын ерөнхий хууль, ААНОАТ, НӨАТ, ХХОАТ-ын өөрчлөлтүүд 2027 оны 1 дүгээр сарын 1-ээс хүчин төгөлдөр болно.
Эх сурвалж: Эрх зүйн мэдээллийн нэгдсэн систем ↗
Мөрдөх: 2027.01.01
ААНОАТ: гурван шатлалтай хувь хэмжээ
Хоёр шатлалтай ААНОАТ 10%, 15%, 25% гэсэн гурван шатлалтай болно.
Одоогийн хоёр шатлалыг гурван шатлал болгоно: 6 тэрбум төгрөг хүртэлх орлогод 10%, 6-10 тэрбумд 15%, 10 тэрбумаас дээш хэсэгт 25%. Мөн жижиг, дунд үйлдвэрийн 90%-ийн хөнгөлөлт эдлэх орлогын босго 1.5 тэрбумаас 2.5 тэрбум төгрөг болно.
Эх сурвалж: Эрх зүйн мэдээллийн нэгдсэн систем ↗
Мөрдөх: 2027.01.01
НӨАТ суутган төлөгчөөр бүртгүүлэх босго нэмэгдэнэ
НӨАТ суутган төлөгчөөр бүртгүүлэх босго 50 саяас 400 сая төгрөг болно.
12 сарын борлуулалтын орлого 50 сая төгрөгт хүрсэн этгээд НӨАТ-ын суутган төлөгч болдог байсан босгыг 400 сая төгрөг болгож нэмэгдүүлсэн. Сайн дураар бүртгүүлэх босго 10 сая төгрөг хэвээр байна.
Эх сурвалж: Эрх зүйн мэдээллийн нэгдсэн систем ↗
Мөрдөх: 2027.01.01
Татварын ерөнхий хууль: алданги, залруулга, мөрдөлтийн үнэлгээ
Мөрдөлтийн үнэлгээ, алдангийн 50%-ийн хязгаар, тайланг хоёр жилд залруулах боломж.
Татвар төлөгчийн хууль даган мөрдөлтийг 100 хүртэлх оноогоор үнэлнэ. Алдангийн нийт дүн төлөөгүй татварын 50%-иас хэтрэхгүй, татварын тайланг дараагийн хоёр татварын жилд багтаан залруулах боломжтой болно.
Эх сурвалж: Эрх зүйн мэдээллийн нэгдсэн систем ↗
Мөрдөх: 2027.01.01
ХХОАТ: хялбаршуулсан горим, анхны орон сууц
1 тэрбум хүртэлх орлогод 1%-ийн горим, анхны орон сууц борлуулсан орлогын чөлөөлөлт.
Хүсэлтээр 1 тэрбум төгрөг хүртэлх үйл ажиллагааны орлогод 1%-ийн татвар ногдуулах горим бий болно. Анх удаа өмчилж, амьдарсан орон сууцаа борлуулсан орлогыг тодорхой нөхцөлд ХХОАТ-аас чөлөөлнө. Цалингийн орлогын татварын шатлал 2027, 2028 онд өөрчлөгдөнө.
Эх сурвалж: Эрх зүйн мэдээллийн нэгдсэн систем ↗
Баталсан: 2026.07.02 · Мөрдөх: 2027.01.01
Ажил олгогчоос төлөх НДШ 12.3% хүртэл буурна
Ажил олгогчийн шимтгэл 10.5%, 11.5%, 12.5%-аас 10.4%, 11.3%, 12.3% болж буурна.
Баталсан: 2026.07.02
Анх удаа сайн дураар даатгуулагчид шимтгэлийн 50% чөлөөлөлт
Анх удаа сайн дураар даатгуулагч тэтгэврийн шимтгэлийн 50%-ийг 24 сар чөлөөлүүлнэ.
Нийгмийн даатгалд өмнө нь хамрагдаж байгаагүй иргэн анх удаа сайн дураар даатгуулбал сарын хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээнээс тооцсон тэтгэврийн даатгалын шимтгэлийн 50%-ийг 24 сар хүртэл хугацаанд чөлөөлнө.
Эх сурвалж: Эрх зүйн мэдээллийн нэгдсэн систем ↗
Баталсан: 2026.07.02
Жижиг ажил олгогчид шимтгэлээс чөлөөлөгдөх боломж
Тав хүртэлх ажилтантай ажил олгогч 36 сар хүртэл шимтгэлээс чөлөөлөгдөх боломжтой.
Сүүлийн таван жилд бүртгүүлсэн, тав хүртэл ажилтантай ажил олгогч гурван ажилтныхаа тэтгэвэр, тэтгэмжийн даатгалын шимтгэлээс 36 сар хүртэл чөлөөлөгдөх боломжтой. Үүнийг зөвхөн өөрийн хүсэлтээр хэрэгжүүлнэ.
Эх сурвалж: Эрх зүйн мэдээллийн нэгдсэн систем ↗
Мөрдөх: 2026.11.01
Суурь тэтгэвэр 11 дүгээр сарын 1-ээс
Суурь тэтгэвэр 2026.11.01-ээс олгогдож, тэтгэвэр 100-300 мянган төгрөгөөр нэмэгдэнэ.
Ерөнхий сайдын мэдээлснээр өндөр настны тэтгэвэр тогтоолгосон иргэдэд суурь тэтгэвэр олгож эхэлснээр тэтгэвэр 100-300 мянган төгрөгөөр нэмэгдэнэ. Энэ нь төсвийн тодотголтой хамт өргөн барьсан хуулийн өөрчлөлт юм.
Эх сурвалж: Эрх зүйн мэдээллийн нэгдсэн систем ↗
Дээрх мэдээлэл нь ерөнхий танилцуулга бөгөөд албан ёсны эх сурвалж болон мэргэжлийн зөвлөгөөг орлохгүй. Өөрийн нөхцөлд хэрхэн нөлөөлөхийг мэдэхийн тулд бидэнтэй зөвлөлдөнө үү.